Wacław Werner (1879-1948) – patron Biblioteki Publicznej w Brwinowie
Fizyk, pedagog, wykładowca Politechniki Warszawskiej, autor podręczników i opracowań dydaktycznych, społecznik, dobroczyńca. Pochodził ze znanej rodziny przemysłowców warszawskich: syn Teodora Wernera (1836-1902) oraz Albertyny z Norblinów (1843-1912). Studiował nauki ścisłe w Darmstacie, Krakowie, Getyndze i we Fryburgu.
Przed wybuchem I wojny światowej wraz z rodziną osiedlił się w Brwinowie w wybudowanym przez siebie domu przy ulicy Słonecznej 3. Działania wojenne zmusiły Wernerów do ponownego zamieszkania w Warszawie, a brwinowska willa opustoszała. W 1920 r. Wacław Werner udostępnił parter budynku na potrzeby szkoły powszechnej w Brwinowie. W domu przy ulicy Słonecznej szkoła istniała 10 lat.
Podczas II wojny światowej profesor Werner zajmował się pracą społeczną i konspiracyjną. W Warszawie i Brwinowie prowadził tajne nauczanie fizyki. Działał w brwinowskiej Radzie Głównej Opiekuńczej, której celem było ratowanie ludzi od głodu i bezdomności. Udzielał schronienia osobom poszukiwanym przez hitlerowców, a także uchodźcom po upadku powstania warszawskiego. Wspierał kolportaż prasy podziemnej oraz działania grup bojowych, a także harcerstwa polskiego. W piwnicy swojego domu w Brwinowie ukrywał przed okupantem preparat radowy – depozyt Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, który został zwrócony w 1947 r.
W ustnym testamencie przeznaczył część swojego majątku na utworzenie biblioteki dla brwinowskiej młodzieży. Spadkobiercy Wacława Wernera wypełnili jego wolę i w 1950 r. przekazali ówczesnym władzom miasta trzy cenne obrazy na ten cel, m.in. Gierymskiego i Norblina. W tamtym czasie istniała już biblioteka publiczna w Brwinowie, dlatego postanowiono, że pieniądze pozyskane ze sprzedaży obrazów zostaną przeznaczone na poszerzenie księgozbioru o książki dla młodego czytelnika. Doborem i zakupem lektur zajęła się córka profesora Maria, która po odbyciu studiów bibliotekarskich w Łodzi rozpoczęła pracę w Brwinowie.
Wacław Werner zmarł w 1948 r. Spoczywa w grobie rodzinnym na cmentarzu ewangelicko-reformowanym przy ulicy Żytniej w Warszawie.
Tekst na podstawie:
S. Werner, Wspomnienie o Profesorze Wacławie Wernerze, Brwinów 2013.